Clickertraining

Clickertraining is een combinatie van klassieke en operante conditionering.

De 2 belangrijkste manieren waarop een hond leert. Bij beide vormen van conditionering worden er associaties gelegd tussen verschillende gebeurtenissen. Clickertraining is een manier van trainen die afkomstig is vanuit de training van dolfijnen en wordt tegenwoordig wereldwijd gebruikt voor het trainen van allerlei dieren.

Klassieke conditionering

Een voorbeeld van klassieke conditionering is als de hond het geluid van zijn etensbak associeert met eten krijgen. Een ander voorbeeld is dat veel honden ‘s avonds als je de TV uitzet, al klaar gaan staan bij de deur.
Ze hebben door associatie geleerd dat het uitzetten van de TV betekent dat het tijd is voor de laatste uitlaatronde.

Operante conditionering

Bij operante conditionering leert een hond wat de consequenties van bepaald gedrag zijn. Gedrag dat de hond iets positiefs oplevert zal hij herhalen, gedrag dat hem niks oplevert zal hij niet snel herhalen.

Stel je voor, je gaat wandelen met je hond en buiten op straat kom je de buurman tegen, je gaat stilstaan om even een praatje te maken.

Als op dat moment jouw hond besluit om rustig naast jou te gaan zitten, en jij je hond leert dat dit gedrag hem iets oplevert, namelijk een beloning, dan is de kans groot dat de hond dit gedrag een volgende keer wanneer je een praatje maakt zal herhalen.
De vorige keer leverde dit namelijk iets lekkers op!

Andersom, stel dat het netjes rustig gaan zitten de hond niks opleverde, dan kiest hij mogelijk de volgende keer iets anders om te doen (bv trekken aan de lijn, opspringen, blaffen enz.).

Zoals het woord het al zegt is clickertraining een manier van trainen waarbij je een zogenaamde ‘clicker’ gebruikt.
Een clicker is een klein plastic/metalen doosje dat een klikkend geluid maakt wanneer je erop drukt.
Een clicker wordt niet gebruikt om de hond te roepen (zoals sommigen hem gebruiken), maar om het juiste moment aan te geven dat je hond iets goed doet.
Het wordt gebruikt om honden gewenst gedrag, of bijvoorbeeld een nieuwe oefening aan te leren.
Belangrijk hierbij is dat je jouw hond na het click geluid beloond met bijvoorbeeld een koekje.

De belangrijkste rol van de clicker is de communicatie met je hond.
Met de click vertel je de hond heel precies welk gedrag hem een click en dus een beloning oplevert.
Waardoor de hond dit gedrag vaker zal gaan herhalen.
Een hond leert dus ook na te denken welk gedrag hem een click =beloning oplevert.

Het voordeel ten opzichte van ‘direct’ belonen met een koekje is, dat je met de clicker veel beter kunt timen.
Met een koekje ben je meestal te laat en beloon je in feite vaak ander gedrag.

Voorbeeld 1: Als eigenaar heb je waarschijnlijk hondenkoekjes in je jaszakken zitten. Je doet een oefening met je hond, bijvoorbeeld de oefening zit. Je vraagt de hond om te gaan zitten, op het moment dat de hond gaat zitten en het dus goed doet probeer je een koekje uit jaszak te frummelen.

Jouw hond reageert misschien al op het gefrummel in je jaszak en komt uit zijn zitpositie, als eigenaar ligt je focus nu bij het te pakken krijgen van dat koekje in je jaszak. Je hebt waarschijnlijk geen eens in de gaten dat de hond ondertussen alweer is opgestaan omdat het gefrummel in die jaszakken gewoon veel te lang duurde!

Hehe…eindelijk heb je dat koekje te pakken en natuurlijk krijgt je hond hem nu, die heeft immers al even moeten wachten.
Maar…..voor welk gedrag heb je nu de hond eigenlijk beloond?

Juist, voor het staan! Want dat deed de hond toch toen je het koekje gaf?
Maar het was toch juist de bedoeling de hond te belonen voor het zitten?

Bij clickertraining is het belangrijk om goed te kijken welk gedrag je dus wil belonen. Dat gedrag beloon je op het juiste moment onmiddellijk met het geluid van de clicker, gevolgd door een beloning.

Wanneer een hond de clicker goed kent weet hij dat na het geluid van de clicker ALTIJD een beloning volgt.
In de aanleerfase is het belangrijk dat deze beloning zo snel mogelijk na het geluid van de clicker komt, anders gaat een hond geen verband leggen.             

Wanneer de hond dit goed kent heb je even de tijd om rustig een beloning te pakken, de hond weet immers nu wel dat na de click de beloning komt.
Belangrijk om te weten is dat het geluid van de clicker het juiste gedrag beloont maar ook betekent dat op dat moment de oefening klaar is.

Voorbeeld 2: Je hebt de hond geleerd, geluid van de clicker = beloning.
Nu nemen we even het voorbeeld van hierboven. Je vraagt de hond te gaan zitten, op het moment dat de hond zit = het gedrag wat je dus wil belonen, geef je een clickgeluid. De hond weet nu dat hij geclickerd is voor het feit dat hij is gaan zitten en dat er een beloning aan komt.

Nu heb je als eigenaar even de tijd om een beloning te pakken.
Ook al geef je nu de beloning terwijl de hond al weer is gaan staan (dit mocht want click betekent niet alleen goed maar ook einde van de oefening) heb je toch de hond nog beloond voor het zitten, want dat was het moment die je markeerde met het clickgeluid.

Als je niet handig bent met een clicker in je handen, wat soms voor sommige eigenaren lastig kan zijn.
Een lijn, een clicker, een hond, een koekje, dan kan je ook een click-woord (beloningswoord) gaan bedenken.

Dit is een uniek woord die je verzint voor je hond en die eigenlijk gelijk staat aan het geluid van de clicker.
Het is dan wel belangrijk dat je een woord kiest die je makkelijk kan uitspreken en je in het dagelijkse leven niet veel voor andere dingen gebruikt.
Het moet een speciaal woord zijn, die eenmaal gekozen hetzelfde blijft en altijd gevolgd wordt door een beloning.

Je kan ook je hond zowel de clicker als een clickwoord aanleren.
Een clicker is qua geluid wel unieker dan je stem, maar bijvoorbeeld een leuk uitgesproken YESSS! (markeringwoord) werkt ook. Een clicker heb je niet altijd bij je, je denkt er misschien pas aan als je gaat trainen, maar er zullen vaker momenten zijn waarop je de hond kan belonen.

Je stem heb je altijd bij je.
Combineren is leuk!
Bij clickertraining leert een hond dus ook na te denken welk gedrag hem een click of clickwoord =beloning oplevert.

Uiteraard kan je een hond ook op andere manieren dingen leren, er zijn meerdere wegen die naar Rome leiden, ook op gebied van hondentraining.
Neem voorbeeld 1 hierboven:
Deze hond leert uiteindelijk wel wat de bedoeling is, want af en toe zal de timing van belonen wel een keer goed zijn.
Het kan alleen veel langer duren voor de hond het begrijpt en dus iets leert.
Goed om te weten is dat wij niet standaard met een clicker werken maar dit voor iedereen optioneel is.